E Mafai Ona Faʻatuʻu Faanatinati Ina Ia Faʻamaloina Pea?

O tagata e le mautonu le maʻi e masani ona fia iloa pe oi ai se metotia poʻo se vailaʻau e mafai ona faʻaumatia atoa ai latou faʻamaoniga. O le mea moni o le le mautonu o le le mafai ona faʻamalolo atoa. Ae ui i lea, e mafai ona pulea lelei i le manatu e le toe faʻaleagaina ai lou olaga.

Le tasi mafuaaga e le mafai ai e se tasi ona fai mai e maua se togafitiga ona o le atuatuvale o le atuatuvale e eseese tele mai lea tagata i lea tagata.

O mea e aoga mo se popolega faʻafefe atonu e le aoga tele mo se isi. E ui lava e leai se faʻailoga faʻamalosi e soloiesea ai tulaga uma o le atuatuvale, e ala i togafitiga, onosai, ma le mausali, e mafai ona e maua auala o fesoasoani e te foʻia ai lenei maʻi. Lisiina i lalo o punavai sili ona taatele mo le taulimaina o le le mautonu.

Faʻamālōlōina Faʻasologa Faʻaleagaina

O se tagata tomai faapitoa i le soifua maloloina mafaufau e mafai ona fesoasoani ia te oe i le atiina ae o ni auala e suia ai ou mafaufauga ma amioga e mafai ai ona maua se fesoasoani tumau. E i ai ituaiga eseese o mafaufauga o le mafaufau lea na faʻaalia e fesoasoani tele i le le mautonu. O se tasi o nei mea, togafitiga o le mafaufau, poʻo le CBT, o se auala faʻapitoa lea e aofia ai le aʻoaʻoina o auala e faʻalalō ai, suia ai mafaufauga le mafaufau, puleaina le atuatuvale, ma faateleina le talitonuina o oe lava i se taumafaiga e taulimaina le le mautonu.

O le alualu i luma po o le faʻaalia malie o se tasi lea faʻataʻitaʻiga o le CBT na faʻaaogāina e fomaʻi e faʻalauiloa lemu ai se tagata maʻi i mea fefefe ma atuatuvale ona sosoo ai lea ma le aoaoina oi latou e malolo ao latou popole.

Mo se faʻataʻitaʻiga, afai e faʻaosooso lou popole e ala i le tietie i luga o se alatele, e ono amata oe e le fomaʻi i le na o le faʻataʻitaʻiina o taavale e taʻavale i luga o le alatele. Ona e faatonuina lea e teu ai lenei ata i lona mafaufau ao ia taʻitaʻia oe i le matauina o lou le mautonu. O lenei taulaiga i lagona le mautonu e mulimuli mai i le gauaʻiina o le mafaufau e faʻalelei ai le tino ma mafaufau i mea uma e te mafaufau ai i le mafaufau.

I le tele o vasega, o le a faʻagasolo ona faʻalauteleina lou faʻaalia o lou fefe, e pei o le faʻaaliina o oe lava e alu i luga o le auala, i le avea moni ma se pasese i totonu o se taavale i luga o le auala, e iu lava ina ave le taavale ia oe lava. A oe siitia le laasaga i lea laasaga i nei suiga, o le a faaauau pea ona e aoao i le auala e tumau ai i le toafilemu ma lagona o le fefe.

Fesoasoani a le tagata lava ia

E tele fesoasoani a le tagata lava ia o loʻo i ai iina e aofia ai mataupu e fesoʻotaʻi ma le atuatuvale ma le le mautonu. O nei taʻiala ua faamoemoe e tuʻuina atu ia oe faʻamatalaga i luga o auala e te pulea ai oe lava. Auala faʻapitoa ole fesoasoani mo le tagata lava ia e aofia ai:

Fomaʻi

O le togafitiga o le le mautonu o le togafitiga e masani ona fautuaina pe a tumau pea faailoga e ui lava i taumafaiga aupito sili a le tasi e pulea ai i latou e ala i togafitiga ma togafitiga mo le tagata lava ia.

E mafai foi ona fautuaina le togafitiga pe a oʻo ina matuia tele le le mautonu o le faʻalavelave lea e aʻafia ai le gaioiga a se tagata. O vailaau faafomaʻi e ono mafai ona faʻatulagaina mo ni vaitaimi faʻapulaa taimi ma atonu o le a le manaʻomia ona ave e faʻavavau.

Fomaʻi fomaʻi, e pei o se fomaʻi aiga poʻo se fomaʻi mafaufau, o le a masani ona faatonuina se faʻamaʻi pipisi mo le le mautonu. O se vasega o vailaau faʻasaina ua taʻua o le Initaneti Toe Fuataina Serotonin Reuptake, poo le SSRI , e masani lava ona faatonuina. O nei SSRI e aofia ai Prozac (fluoxetine), Zoloft (sertraline), Paxil (paroxetine), ma le Celexa (citalopram). E mafai ona latou faʻamalolo lagona o le atuatuvale ma mafai ona faʻaitiitia soʻo se faʻalogona o le loto nutimomoia, lea e masani ona mafuta faatasi ma le faʻalavelave faʻalavelave.

E masani lava, o nei vailaʻau o le ai ai ni faʻafitauli. O nisi o aʻafiaga masani e aofia ai le feusuaiga, suiga o le mamafa, ma le moe. Afai o loʻo e mafaufau i vailaau faʻasao, ia mautinoa e toe iloilo mea e ono aʻafia ai itu ma popolega e ono tulaʻi mai i lau fomaʻi. E mafai ona faʻaaoga faʻamaʻi otaota i le 2 i le 4 vaiaso e amata galue ai ma e le mafai ona faʻaaogaina faʻafuaseʻi. Afai ua e sauni e faʻaaoga le aoga, o lau fomaʻi e manaomia le faʻagesegese ona aveese oe mai le faʻamaumauga e ala ile faʻaitiitia faʻaitiitia o lau metotia.

Benzodiazepines tranquilizers o se isi vasega o vailaʻau o loʻo faʻaaogaina e faʻafefe ai le atuatuvale ma faʻaitiitia ai le popole. Xanax (alprazolam), Ativan (lorazepam) ma Klonopin (clonazepam) e masani ona faʻamatalaina mo tagata mafatia o le a faʻailoa vave le faʻaitiitia o uiga popole. E i ai nisi tulaga e mafai ona faʻaleagaina ai nei vailaʻau. O nei vailaʻau e faʻamaonia e faatupuina ai le faapalepale, o lona uiga o le a sili atu i le taimi, o le a manaʻomia ni gaʻo maualuga atu ina ia mafai ai ona maua tutusa. O le isi faafitauli i nei vailaʻau o le faʻailoaina lea o se tagata, o lo latou popolega e mafai ona toe foʻi mai e sili atu le leaga nai lo le taimi muamua. O au fesili ma atugaluga e tatau ona talanoa ma lau fomaʻi aʻo lei amataina soʻo se togafitiga.

I le faaiuga, e leai se tasi auala e aoga mo tagata uma. Tuuina atu metotia eseese e taumafai ai e fuafua mea e aoga mo oe. E ui lava e leai se vaifofo, e mafai lava ona e faʻaleleia le faʻaleleia o taimi uumi e ala i le sailia o le faʻamaoni saʻo o togafitiga e aoga mo oe.

Punaoa:

American Psychiatric Association. Fuainumera Faʻailoga ma Fuainumera Faʻamaumauga o Manatu o Mafaufauga. 4th ed. Uosigitone, DC: American Psychiatric Association, 1994.

Bourne, EJ O le Manua ma le Tusi Pasefika. 4th ed. Oakland, CA: New Harbinger, 2005.

Hofmann SG, & Smits, JA Faʻamaʻotoga Faʻapitoa-Faʻasalalauga mo Tagata Matutua Tulaga Faʻafitauli: O se Meta-Suʻesuʻega o Suʻesuʻega Faʻataʻitaʻiina i Nofoaga Faʻateʻa. Journal of Clinical Psychiatry. 69 (2008): 621-632.